( 3 ) گلپايگانى ، صافى : ولى اگر . . ( 4 ) گلپايگانى ، صافى : هر وقت به صاحبش برگشت ، احتياط واجب آن است كه زكات آن را بدهد . سيستانى : مسأله در ثبوت زكات در غير گندم و جو و خرما و كشمش شرط است كه مالك متمكَّن از تصرّف در مال باشد شرعاً و تكويناً ، پس اگر در قسمتى از سال ، به طورى كه زمان مُعتنابهى باشد كسى آن را غصب كرده باشد يا شرعاً ممنوع از تصرّف باشد زكات ندارد . زنجانى : مسأله يكى از شرايط وجوب زكات در غير غلَّات آن است كه مالك بتواند در آن مال تصرّف كند ، بنا بر اين در مالى كه از مالك غصب شده يا به سرقت برده‌اند و يا گم شده و مالك مكان آن را نمىداند زكات واجب نيست ، ولى اين شرط در زكات غلَّات نيست بنا بر اين اگر در هنگام تعلق زكات به غلَّات ، مالك نتواند در آن تصرّف كند ، زكات به غلَّات وى تعلق مىگيرد و هر موقع كه به مال دسترسى پيدا كند ، بايد زكات را بپردازد . مسأله 1863 اگر طلا و نقره يا چيز ديگرى را كه زكات آن واجب است قرض كند و يك سال نزد او بماند ، بايد زكات آن را بدهد و بر كسى كه قرض داده چيزى واجب نيست ( 1 ) ) * ( 1 ) بهجت : اگر چه در پرداخت قرض تأخير شده باشد و علت تأخير هم خودِ قرض دهنده باشد بنا بر أظهر ، هر چند در صورت اخير ، احتياط مستحبّ در پرداخت زكات است . سيستانى : ولى اگر قرض دهنده ، زكات آن را بپردازد ، از قرض گيرنده ساقط مىشود . زنجانى : مسأله اگر طلا يا نقره يا چيز ديگرى را كه زكات آن واجب است قرض كند و يك سال نزد او بماند يا در زمان واجب شدن زكات غلَّات در نزد وى باشد ، بايد زكات آنها را بدهد و بر كسى كه قرض داده چيزى واجب نيست . مسائل اختصاصى بهجت : مسأله 1475 اگر مالى را براى انسان وصيّت كنند ، در صورتى كه از مردن وصيّت كننده و قبول وصيّت يك سال بگذرد و آن مال از چيزهايى باشد كه زكات آن واجب است ، شخص قبول كننده بايد زكات آن را بدهد . بهجت : مسأله 1476 اگر در بين سال ، مالى كه زكات به آن تعلَّق مىگيرد ، مثل گاو ، گوسفند ، شتر ، طلا و نقره به علَّت انتقال يا صدقه يا نذر به عين مال ، از حدّ نصاب خارج شود ، زكات واجب نمىشود . بهجت : مسأله 1477 اگر به علَّت رسيدن مال به حدّ نصاب ، مستطيع شود و رسيدنِ سال زكات بعد از زمان حجّ باشد ، حجّ واجب مىشود ، و اگر از روى معصيت حجّ بجا نياورد تا سال زكات فرا برسد ، زكات واجب مىشود اگر چه به سبب تقصير در انجام حجّ و پرداخت زكات ، استطاعت او براى حجّ در سالهاى آينده از بين برود ، و اگر فرا رسيدنِ سال زكات قبل از اوّلين ماه